Kişisel Verilerin Korunması · Çevrimiçi kitap
Ek A — Açıklamalı terimler ve kavram haritası
Geliştirilmekte olan metin Son düzenleme:
Bu sözlük, birbirine yakın görünen işlemlerin farklı hukuki sonuçlarını hatırlatır. Terimin kısa açıklaması, ilgili bölümdeki koşul ve istisnaların yerine geçmez. Özellikle anonimlik, sorumlu sıfatı veya işleme şartı yalnız bir etikete bakılarak belirlenemez.
| Terim | Açıklama ve ayırt edici nokta | Ayrıntılı yer |
|---|---|---|
| Açık rıza | Belirli işlemeye ilişkin, bilgilendirilmiş ve özgür iradeyle açıklanan izin; sözleşme kabulü veya aydınlatma alındısı ile aynı değildir | 9.1–9.3 |
| Aktarım | Başka aktöre veri verme veya erişim alanını açma incelenir; ilk kişide kopyanın kalması paylaşımı ortadan kaldırmaz | 12.1 |
| Alenileştirme | Kişinin verisini kendisinin kamuya açması; internetten erişilebilir her kayıt bu sebebe girmez | 8.5,30.3 |
| Alıcı grubu | Verinin aktarıldığı kişilerin kategorisi; herkes, bütün iş ortakları gibi belirsiz ifadeler somut akışı açıklamaz | 11.2,12.6 |
| Amaç | İşlemeyle ulaşılmak istenen belirli sonuç; hangi hukuki sebebe dayanıldığından ayrı sorudur | 7.3,8.1 |
| Anonimleştirme | Başka verilerle eşleştirme dâhil kişiyle ilişkinin kurulamaması sonucuna yönelir; yalnız ad kaldırma yeterli değildir | 2.6,14.5 |
| Arızi aktarım | Yeni 9. maddedeki özel imkânlar bakımından devamlılık taşımama koşulu; her tıklamanın ayrı olması düzenli hizmeti arızi yapmaz | 13.6 |
| Aydınlatma | Veri sorumlusunun işleme hakkında bilgi vermesi; kişiden bu bilgiye rıza istemek değildir | 11.1–11.5 |
| Belirlenebilirlik | Kaydın ad içermese de ek bilgilerle gerçek kişiye bağlanabilmesi | 2.2–2.3 |
| Biyometrik veri | Kişinin biyometrik nitelikteki verisi özel rejimde incelenir; her fotoğrafın aynı amaç ve teknikle işlendiği varsayılmaz | 10.2,24.5 |
| Doğruluk | Kaynak kayıt yanında eşleştirme ve kişiye ilişkin çıkarımın da değerlendirilmesi; doğru aktarma her çıkarımı doğrulamaz | 7.2,30.4 |
| Envanter | İşlemeyi amaç, sebep, veri/kişi grubu, alıcı, süre, yurt dışı akış ve tedbirlerle ilişkilendiren faaliyet kaydı | 17.2–17.3 |
| Genel ilkeler | Hukuki sebep bulunsa da uygulanacak hukuka uygunluk, doğruluk, amaç, ölçülülük ve süre ölçütleri | 7. bölüm |
| Hukuki sebep | Somut işleme için 5 veya 6. maddede gösterilecek şart; “hizmetleri yürütmek” tek başına sebep değildir | 8.1,10.3 |
| İlgili kişi | Kişisel verinin ilişkin olduğu gerçek kişi; hesabı açan veya ücreti ödeyenle her zaman aynı değildir | 6.1 |
| İlgili kullanıcı | İmha Yönetmeliği’nin silme ölçütündeki kullanıcı çevresi; teknik depolama/koruma/yedekleme görevlilerinin ayrılması önemlidir | 14.5 |
| İmha | Silme, yok etme veya anonimleştirmeyi kapsayan üst kavram; seçilen işlemin sonucu açıklanmalıdır | 14.3–14.7 |
| İşleme | Toplamadan muhafaza, açıklama ve kullanımın engellenmesine kadar veri üzerindeki işlemler; yalnız aktif kullanım değildir | 2.5 |
| Kanunda açıkça öngörülme | Kanunun belirli işlemeyi öngördüğü şart; her genel görev veya hukuki yükümlülükle özdeş değildir | 8.2 |
| Kişisel veri | Kimliği belirli veya belirlenebilir gerçek kişiye ilişkin bilgi; kanaat ve çıkarım da bağlama göre kapsama girebilir | 2.1–2.4 |
| Kurul / Kurum | Karar organı ile kurumsal yapının adları; karar, duyuru ve rehberin hukuki ağırlığı ayrıca ayrılır | 4.4,19.3–19.6 |
| Maskeleme | Bazı alanların görünürlüğünün azaltılması; arka plandaki tam nüsha ve diğer bağlantılar incelenir | 2.6 |
| Meşru menfaat | Sorumlunun menfaati için zorunluluk ve ilgili kişinin haklarına zarar vermeme koşuluyla değerlendirilen genel veri şartı; özel veriye otomatik uygulanmaz | 8.7,10.3 |
| Münhasıran otomatik aleyhe sonuç | Türk 11/1-g’deki itiraz güvencesinin konusu; biçimsel insan onayı gerçek incelemenin yerini tutmaz | 18.3,30.2 |
| Özel nitelikli veri | 6. maddede sayılan kategorilere ilişkin özel koruma; kişinin önemli bulduğu her bilgi bu listeye kendiliğinden eklenmez | 10.1 |
| Profilleme | Burada, kişisel verilerden otomatik olarak kişi hakkında değerlendirme veya tahmin üretilmesi anlamında kullanılır; her kayıt tutma veya her nihai kararla aynı değildir | 30.2 |
| Saklama süresi | Belirli kayıt ve amaç için gerekli ya da uygulanabilir mevzuatla belirlenmiş süre; bütün dosyanın tek adıyla verilmez | 14.1–14.2 |
| Sicil istisnası | Belirli kayıt yükümlülüğünün dışında kalma; diğer genel yükümlülüklerden toplu muafiyet değildir | 17.4 |
| Silme | İlgili kullanıcılar bakımından erişilemez ve tekrar kullanılamaz sonuç; yok etmeden ayrılır | 14.5 |
| Standart sözleşme | Kurulun ilan ettiği aktarım güvencesi; sağlayıcının genel hizmet sözleşmesiyle aynı değildir | 13.5 |
| Şifreleme | Uygun çözme imkânı olmadan okumayı engellemeye yönelen dönüşüm; anahtar ve ek bilgiler korunurken otomatik anonimlik sonucu yoktur | 2.6 |
| Takma ad | Kimliğin yerine kod kullanılması; kodu kişiyle bağlayan ek bilgi sürüyorsa anonimlik kendiliğinden oluşmaz | 2.6 |
| Veri işleyen | Verilen yetkiyle sorumlu adına işleyen aktör; kendi bağımsız amacı ayrıca değerlendirilir | 6.3,6.6 |
| Veri kayıt sistemi | Kişisel verilerin belirli ölçütlere göre yapılandırıldığı sistem; kâğıt kayıtlar da kapsam incelemesine girebilir | 2.5,5.1 |
| Veri sorumlusu | Amaç ve vasıtaları belirleyen, kayıt sisteminin kurulma ve yönetim sorumluluğunu taşıyan aktör; sözleşme etiketi tek başına yeterli değildir | 6.2–6.3 |
| Yeterlilik / uygun güvence | Yurt dışı aktarımda farklı hukuki basamaklar; işleme şartının varlığı ayrıca gerekir | 13.2–13.5 |
| Yok etme | Hiç kimsenin erişememesi, geri getirememesi ve tekrar kullanamaması sonucu | 14.5 |
Kanuni tanımların dayanağı 6698 sayılı Kanun’un 3. maddesidir. Rıza, genel şartlar ve ilkelere ilişkin açıklamalar 4–6 ve 10–12 ile birlikte okunmalıdır. Yeni 6 ve 9 için 7499 değişikliği esas alınır; imha sonuçlarında Yönetmelik’in 4 ve 8–10. maddeleri ayrılır.1
Kavramdan bölüme erişim
Tanım ve belirlenebilirlik için 2. bölüm, sıfat için 6. bölüm, ilke ve sebep için 7. ve 8. bölümler birlikte kullanılabilir. Bir rıza veya bilgilendirme sorunu 9. ve 11. bölümlere; özel kategori sorunu 10. bölüme götürür. Paylaşım 12–13. bölümlerde, kayıtların sonlandırılması 14. bölümde, hak ve usul 18–19. bölümlerde açıklanmıştır. Böylece aynı olay için gerekli kavramlar tek bir terimin kısa tanımına sıkıştırılmaz.
6698 TBMM kabul metni, m.3–7,10–12; 7499 değişiklik aslı, m.33–34 ve 40. İmha Yönetmeliği, m.4 ve 8–10; Sicil Yönetmeliği, m.4/1-h. Teknik ve öğretisel terimlerin ayrıntılı dayanakları gösterilen ana bölümlerdeki notlardadır; bu sözlük onlardan bağımsız yeni kanuni tanımlar oluşturmamaktadır. ↩